Sherik bilan yashash: ko‘chib o‘tishdan oldin kelishib olinadigan narsalar

Do‘st bo‘lish va birga yashash — ikki xil narsa. Kafedagi suhbatda ajoyib ko‘ringan odam kechasi ikkida musiqa qo‘yadigan, kir idishni ertaga qoldiradigan yoki har hafta oltita mehmon chaqiradigan odam bo‘lib chiqishi mumkin. Buning aksi ham to‘g‘ri: siz ham kimningdir uchun shunday odamsiz. Shuning uchun tanlovni odamning yaxshiligiga emas, kundalik odatlarning bir-biriga mosligiga qurish kerak.

Eng oddiy tekshiruv — ko‘chishdan oldin bir marta xotirjam o‘tirib gaplashish. Uch narsa aniq bo‘lsin: kim qachon uxlaydi va turadi, mehmon qanchalik tez-tez keladi, pul masalasi qanday hal qilinadi. Talabalar uchun uy tanlash haqidagi qo‘llanmada aytilganidek, aynan shu uch masala sheriklikdagi nizolarning katta qismini tashkil qiladi.

Notanish odam bilan sheriklikka kirayotgan bo‘lsangiz, birinchi uchrashuvni uyda emas, uydan tashqarida o‘tkazing va imkon bo‘lsa uni birga uy ko‘rishga taklif qiling. Odam uyni qanday ko‘zdan kechirishi, nimani so‘rashi va uy egasi bilan qanday gaplashishi — bu birga yashash haqida bir soatlik suhbatdan ko‘proq narsani aytadi.

Ijarani bo‘lishning eng ko‘p uchraydigan usuli — teng bo‘lish. Bu xonalar bir xil bo‘lganda adolatli, lekin ko‘p kvartirada xonalar teng emas. Balkonli katta xona bilan derazasi hovliga qaragan kichkina xona bir xil turishi g‘alati bo‘ladi, va aynan shu tenglik ikkinchi oyda xafagarchilikka aylanadi. Farqni boshidayoq ochiq muhokama qiling: katta xonaga bir oz ko‘proq to‘lash butunlay odatiy amaliyot.

Kommunal esa boshqacha ishlaydi va uni teng bo‘lish odatda to‘g‘ri bo‘ladi, chunki suv, gaz va elektrni ikkalangiz ham foydalanasiz. Faqat bitta shartni kelishing: kim to‘playdi va kim to‘laydi. Eng yaxshi tartib — har oyda bitta odam barcha hisoblarni to‘lasin va cheklarni umumiy chatga tashlasin, ikkinchisi esa o‘z qismini o‘sha kuniyoq o‘tkazsin. Bu "keyin hisoblashamiz" degan tumanli holatdan ancha sog‘lom.

To‘lov sanasini ham qat’iy belgilang, va u ijara topshiriladigan sanadan bir-ikki kun oldin bo‘lsin. Sherigingiz maoshni ijaradan keyin oladigan bo‘lsa, buni oldindan biling: bu hal qilib bo‘lmaydigan muammo emas, lekin har oyda kutilmagan bo‘lib chiqsa, muammoga aylanadi.

Bu eng ko‘p e’tibordan chetda qoladigan masala. Ko‘pincha shartnomani bitta odam imzolaydi, ikkinchisi esa shunchaki u bilan yashaydi. Bunda barcha javobgarlik — to‘lov, zarar, muddat — imzolagan odamning zimmasida bo‘ladi, ikkinchisining esa hech qanday huquqi yo‘q: uy egasi istagan payt "bu odam shartnomada yo‘q" deya olishi mumkin.

To‘g‘ri yo‘l — ikkala sherikning ismi shartnomada bo‘lishi. Shunda ikkalangiz ham teng huquqli ijarachi bo‘lasiz va uy egasi bilan har biringiz alohida gaplasha olasiz. Uyda kim yashashi shartnomada ko‘rsatilishi kerakligini uy egalari ham yaxshi biladi va bu odatda hech qanday qarshilikka uchramaydi.

Agar biror sababga ko‘ra shartnomani faqat bitta odam imzolayotgan bo‘lsa, hech bo‘lmasa uy egasidan ikkinchi odamning shu uyda yashashi haqidagi yozma roziligini oling, va o‘zaro pul kelishuvini alohida yozib qo‘ying. Bu kelishuv uy egasiga taalluqli emas, lekin sizlarning oralaringizda aniq bo‘ladi.

Nizolarning aksariyati katta masalalardan emas, mayda odatlardan chiqadi. Shuning uchun bir necha oddiy qoidani boshida kelishib olish arziydi. Mehmon masalasi birinchi o‘rinda: bir kechaga qolish normalmi, necha kishi chaqirish mumkin, viloyatdan kelgan qarindosh bir hafta turishi mumkinmi. Bu savollarga oldindan javob bo‘lmasa, birinchi holatning o‘zi keskin suhbatga aylanadi.

Tozalik uchun navbat tuzing — og‘zaki emas, yozib. Umumiy joylar, ya’ni oshxona, hammom va yo‘lak, haftada kim tomonidan tozalanishi aniq bo‘lsin. Idish yuvish qoidasi ham shunga o‘xshash: eng oddiy va eng ishlaydigan variant — har kim o‘zidan keyin darhol yuvadi. "Keyin yuvaman" degan tartib hech qayerda ishlamagan.

Tinchlik soatlari haqida ham gaplashing, ayniqsa biringiz ertalab ishga, ikkinchingiz kechqurun o‘qishga borsangiz. Kechasi soat nechadan keyin musiqa va telefon suhbati quloqchin bilan bo‘ladi — shu bitta jumla ko‘p uyquni saqlab qoladi. Va oxirgisi: umumiy oziq-ovqat masalasi. Muzlatgichda hamma narsa umumiymi yoki har kim o‘zinikini oladimi — buni ham aytib qo‘ying, chunki bu ham janjal sababi bo‘la oladi.

Bu sheriklikning eng og‘riqli holati va u kutilganidan ko‘ra tez-tez sodir bo‘ladi: ish o‘zgaradi, oila sharoiti o‘zgaradi, talaba boshqa shaharga o‘tadi. Agar bu haqda oldindan gaplashilmagan bo‘lsa, qolgan odam butun ijara bilan yolg‘iz qoladi va bir hafta ichida yangi sherik topishga majbur bo‘ladi — eng yomon shartlarda.

Shuning uchun uchta narsani oldindan kelishing. Birinchisi — ogohlantirish muddati: chiqmoqchi bo‘lgan odam necha kun oldin aytishi shart. Ikkinchisi — yangi sherikni kim topadi va uni ikkalangiz ham ma’qullashi kerakmi. Uchinchisi — yangi odam topilgunicha bo‘sh xonaning ijarasi kimning zimmasida bo‘ladi. Bu uchtasi ko‘pincha eng noqulay suhbatlarni butunlay yo‘q qiladi.

Zakladka masalasi ham shu yerda hal qilinsin. Agar pulni bitta odam qo‘ygan bo‘lsa va chiqayotgan odam aynan o‘sha bo‘lsa, uning ulushi qanday qaytariladi: yangi sherikdan olinadimi yoki chiqish paytida uy egasidan kelgan summadan hisoblanadimi. Zakladka bo‘yicha umumiy qoidalar alohida maqolada batafsil yozilgan.

Barcha kelishuvni bitta joyda yozib qo‘yish kerak. Bu rasmiy hujjat bo‘lishi shart emas: telefondagi umumiy eslatma yoki chatdagi bitta xabar ham yetarli. Muhimi shundaki, ikkalangiz ham bir xil matnni ko‘rgan bo‘lasiz va olti oydan keyin "biz bunday kelishmagan edik" degan bahs chiqmaydi.

Bu kelishuv uy egasi bilan tuzilgan shartnomani almashtirmaydi — u faqat sizlar o‘rtangizdagi tartib. Uy egasi oldida javobgarlik baribir shartnomada ismi turgan odamlarda qoladi. Pul yoki javobgarlik masalasi jiddiy bo‘lsa, bu yerdagi maslahatlar umumiy amaliyot ekanini yodda tuting va aniq holatingiz uchun yuristdan maslahat oling.